sumbada, the old way of fishing

hindi ako nahihiya o mahihiyang aminin na ako ay laking probinsiya. bagkus ay maipagmamalaki ko pa na taga-probinsiya ako. mas masarap yata ang buhay at lumaki sa probinsiya kaysa sa cities. walang trapik, walang polusyon at sariwa lahat ang mga pagkain.

meron baha man sa probinsiya pero hindi ganyan kasagwa sa baha sa cities. noong kabataan ko pa nga, nagpapasalamat yata ako noon pagbumabaha kasi meron kaming pagkakataon maglaro o sumakay ng bangka na palibot-libot lang sa aming bahay. hindi na namin kailangan pumunta ng tago river para mamangka. hindi lang namin alam noon na nasisira pala yong pananim namin.

ang tago river ay ang pinakamahabang ilog sa probinsiya ng surigao del sur. dahil sa illegal logging noon, umaapaw yong tubig-ilog sa panahon ng tag-ulan. ang ilog na ito rin ay tahanan ng sumbada noon. sa ngayon kasi malamang hindi kana makakakita ng ganitong istraktura sa ilog. parang nawala na yata ito ng maghayskul na ako. kung meron pa man, marami na yong dalawa sa ngayon.

ang sumbada ay isang uri ng istraktura na nakalutang sa tubig o ilog. ito ay pangunahing ginagamit sa pangingisda at bahay na rin o tulugan ng mga mangingisda. para itong isang bahay-kubo na ipinatong sa dalawang malaking bangka. yong dalawang bangka ang siyang nagsisilbing float nito. yong bahay ay nakapuwesto sa gitna at may mga tulay na nagdudugtong sa dalawang bangka sa gilid nito. kumbaga, para bang floating cottage na hindi bamboo raft ang ginagamit.

gumagana lang ito kapag walang buwan o yong hindi kabilugan ng buwan sapagkat gumagamit ito ng ilaw na inilalagay nila sa gitna ng istraktura para ipunin at hulihin ang isda gamit ang malaking lambat. sabi kasi nila pupuntahan daw ng isda yong ilaw.

kaya araw-araw ay may sariwang isda kami galing sa ilog. siguro karamihan ayaw kumain ng isda galing sa ilog. pero sa aming bayan mas masarap ang isda galing sa ilog kaysa galing sa dagat.

ang sumbada ay walang makina na pwede mo siyang patakbuhin o papuntahin sa isang lugar. stationary floating structure po ito. kakailanganin ng isang motor-powered boat para hilain o ilipat yong location nito sa ilog.

sa panahon ngayon meron naman mga sumbada pa rin tayong makikita sa paligid. kung tutuusin ay meron din naglipana sa iba’t-ibang bahagi ng pinas. sa katunayan nga sa loboc river of bohol ay meron modern sumbada. hindi nga lang ginagamit para mangisda pero ginagamit naman bilang kainan. ito yong floating restaurant nila. makapareho din yong design at concept ng sumbada na ginagamit sa pangingisda.

sayang nga dahil hindi ko naranasan ang makatulog at mangisda o tumira sa isang sumbada na pag-aari ng pinsan ko. isang beses nga niyaya ako nya ngunit meron akong prior appointment that time. kaka-bad trip nga. kakaiba kasi ang feeling ng mangisda gamit ang sumbada kaysa yong bangka at gumagamit ka lang ng lambat.